Emissieloos bouwen

Emissieloos bouwen

Het BTIC heeft eerder dit jaar op verzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties het kennis- en innovatieprogramma ‘Emissieloos Bouwen’ opgesteld. De Groene Koers, Topsector Logistiek en diverse partijen uit de ontwerp-, bouw- en technieksector hebben aan de totstandkoming ervan meegewerkt. Vanuit dit programma op hoofdlijnen zijn door TNO, Topsector Logistiek en digiGO uitvoeringsprogramma’s uitgewerkt die daadwerkelijk van start zijn gegaan. Deze programma's zijn onderdeel van de routekaart Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB) dat als ambitie heeft om in 2030 60% stikstofreductie, 75% gezondheidswinst en 0,4 mton CO2-reductie te realiseren in de bouw. Het Kabinet trekt 50 miljoen euro uit voor de ontwikkeling van emissiearme bouwconcepten en bouwlogistiek.

Download hier het kennis- en innovatieprogramma.

Waarom dit programma?

De bouwsector wordt hard geraakt door de stikstofmaatregelen. Projecten in de woningbouw en structurele werken worden sterk vertraagd of zelfs tegengehouden door de huidige wet- en regelgeving. Verdere aanscherping, als onderdeel van de Europese of landelijke stikstofmaatregelen, hangt als een dreiging boven de sector. Tegelijkertijd ligt de maatschappelijke uitdaging voor de ontwerp-, bouw-, en technieksector om de komende jaren tot een aanzienlijke versnelling van de nieuwbouw te komen (80.000 – 90.000 woningen per jaar), de renovatiesnelheid van bestaand vastgoed aanzienlijk te vergroten (tot 200.000 gebouwen per jaar) en invulling te geven aan een omvangrijke nieuwe uitbreiding- en vervangingsopgave bij grond-, weg en waterbouw om gebruik van de infrastructuur veilig en betrouwbaar te houden. 

Doelstelling

Innovatie in de ontwerp- bouw- en technieksector is noodzakelijk om emissies verder terug te dringen. Het kennis- en innovatieprogramma Emissieloos bouwen heeft als doel het terugdringen van bouwgerelateerde emissies van Stikstof (NOx), Koolstofdioxide (CO2) en Fijnstof (PM). Het doel is: minimaal 60% stikstofemissiereductie in 2030 voor de gehele bouwsector (B&U en GWW, t.o.v. 2018), 0,4 Mton reductie CO2 (t.o.v. 1990) en 75% fijnstofreductie voor mobiele werktuigen (t.o.v. 2016). Boven op deze ambities genereren we een outlook voor het verder reduceren van emissies in de toekomst op een economisch haalbare manier. Het gaat hierbij om emissies van het hele bouwproces, tot aan de oplevering. 

Het kennis- en innovatieprogramma Emissieloos bouwen focust op het terugdringen van bouwgerelateerde emissies door innovaties op drie gebieden: 

  1. Bouwmaterieel
    Emissies ten gevolge van de inzet van bouwmaterieel op de bouwplaats zoals hijskranen en graafmachines
  2. Bouwlogistiek
    Emissies ten gevolge van transportbewegingen van en naar de bouwplaats.
  3. Industriële/modulaire prefab bouw 
    Bouwindustrie gerelateerde emissies vanuit het ontwerp en de productie van bouwmaterialen/bouwdelen.  

Innovaties en ontwikkelingen op het gebied van bouwmaterieel, -logistiek en industriële/prefab bouw kunnen niet los van elkaar worden gezien. Innovatie op het gebied van laag- of nul-emissie bouwmaterieel kan bijvoorbeeld invloed hebben op de bouwlogistiek, terwijl vergaande mate van digitalisering effecten zullen hebben op de wijze van ketensamenwerking en het mogelijk grootschalig toepassen van industriële modulaire bouwconcepten. Daarnaast kunnen emissiereducerende ontwikkelingen elkaar versterken. Daarom worden innovaties op bovengenoemde gebieden (bouwmaterieel, bouwlogistiek en industriële/ prefab bouw) getoetst in publiek-privaat uitgevoerde integrale pilots. 

Deeltrajecten

Het programma heeft verschillende deeltrajecten die deels parallel uitgevoerd worden door TNO, Topsector Logistiek en digiGO.

Programmaopzet_Emissieloosbouwen

Heb je deeën voor dit programma of wil je meedoen in een van de consortia?

Deeltraject Industriële Prefabbouw

Het deeltraject industriële prefabbouw werkt met een budget van bijna 30 miljoen euro, waarvan 20 miljoen subsidie, de komende 2,5 jaar aan lage emissie bouwmaterialen, geïndustrialiseerde productie en optimalisatie van processen. Onder penvoerderschap van TNO is het consortium van 59 partijen aan de slag gegaan binnen 8 deelprojecten.

Deeltraject Bouwlogistiek en Mobiele Werktuigen

De uitvoering van de onderzoeks- en innovatieprojecten binnen het deelprogramma Bouwlogistiek en Mobiele Werktuigen valt onder verantwoordelijkheid van de Topsector Logistiek. Het programma is opgebouwd langs drie programmalijnen:

  1. Emissiemeting, -Footprinting en -Reductie
  2. Digitalisering en Ketenregie
  3. Toepassing en Opschaling

Binnen de projecten werken de stuurgroep en het programmateam van de Topsector nauw samen met landelijke, regionale en lokale overheden en alle partners in de bouwketen van toelevering, productie tot aan hergebruik. De stuurgroep staat onder leiding van Rob van Wingerden, voormalig CEO van de Koninklijke BAM Groep.

Deeltraject Digitaal Stelsel Gebouwde Omgeving

Het ministerie van BZK heeft 10 miljoen subsidie toegekend voor de ontwikkeling van het Digitaal Stelsel Gebouwde Omgeving (DSGO). DSGO is het fundament van de digitaliseringsopgave voor de gebouwde omgeving (digiGO). DSGO maakt het mogelijk om de uitwisseling van data tussen ketenpartners op een geavanceerde manier te doen. De focus ligt initieel op het reduceren van het aantal logistieke bewegingen en daarmee op de reductie van  stikstofuitstoot. Ries Bode is voorzitter van het digiteam en kwartiermaker voor het programma DSGO.